Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-11-23T04:37:13.640232+00:00

Юнус авараг, Рут, Эстер: Рут

Юнус авараг, Рут, Эстер: Рут

1. Юнус авараг, Рут, Эстер

1. Картаби (Юнус авараг, Рут, Эстер)

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Юнус авараг, Рут, Эстер

Юнус авараг, Рут, Эстер

1. ЦеберагӀи

2. Рут

1. Рут

ЦеберагӀи

Юнус авараг, Рут, Эстер

Электронияб форматалда гьаб тӀехь нужеда
батила Аллагьасул Калима таржама гьабиялъул
институталъул сайталда: https:
ibt.org.ru/ru/media?id=AVR

ISBN 978-5-93943-241-2

Аллагьасул Калима таржама гьабиялъул институт, Москва

© Институт перевода Библии, 2017

ЦеберагӀи

ХӀурматияв цӀалдолев!

Дуца цӀализехъин буго магӀарул мацӀалде буссинабураб ва лъабго цадахъ къватӀибе биччараб Аллагьасул Калимаялъул тӀехь. Аллагьасул Калима ккола дунялалдаго бищун гӀемер жал цӀалулезул ва къиматазул цояблъун кколеб тӀехь. Гьединлъидал, щиб улкаялъул, кинаб диналъул ва мацӀалъул вукӀин батӀалъи гьечӀого, жив-жив чиясе рес инсан щвезе ккола гьаб тӀехь жиндирго гӀагараб мацӀалда цӀализе. Аллагьасул Калимаялда руго гӀемерал, жиб-жиб гӀасруялда гӀадамазе кӀвар бугел суалазе жавабал: нилъ киса рачӀарал гьаб ракьалде, щиб гьабизе нилъ гьаб дуниялалда ругел, щай гьадигӀан гӀемераб квешлъи бугеб гьаб ракьалда, гьаб дуниял тун хадув киве инсан кколев. Аллагьасул Калима буго христианазул аслияб тӀехь, амма гьеб цохӀо христианазе хъвараб тӀехь бугин абулел чагӀи мекъи руго. Аллагьасул Калимаялъул чанги бутӀаби бусурбабазеги хирияллъун ккола.

Гьаб басмаялда бахъараб лъабго гьитӀинаб тӀохьол цоялда бицунеб буго Юнус аварагасул, цогидалда – цӀар рагӀарав Давуд ханасул умумузул хӀакъалъулъ.

Жиб-жиб тӀехьалъул цеберагӀиялда бицунеб буго гьелъул аслиял темабазул ва гьенир рицунел лъугьа-бахъиназул тарихияб баяналъул хӀакъалъулъ. Гьаб тӀехьалъул ахиралда кьун руго, Библиялъул тӀахьазда ругел лъугьа-бахъинал жинда жаниб ккарал цебесеб дуниялалъул картаби.

Аллагьасул Калима таржама гьабиялъул институталъ 2008 соналда магӀарул мацӀалда басмаялде бахъана «Инжил» («ЦӀияб къотӀи»), 2005 соналда бахъана «НекӀсияб къотӀиялъул» цо тӀехь – «Сулайман аварагасул гӀакъилал рагӀаби». 2011-леб соналъ басмаялде бахъана цоги «НекӀсияб къотӀиялдаса» тӀехь – «Байбихьи».

Гьаниб баркала кьезе бокьун буго гьаб лъабго тӀехь магӀарул мацӀалде буссинабуразе, редакторазе ва басмаялда бахъизе квербакъи гьабуразе.

Электронияб форматалда гьаб тӀехь нужеда батила Аллагьасул Калима таржама гьабиялъул институталъул сайталда: www.ibt.org.ru.

ТӀехь басмаялда бахъаразул хьул буго гьаб таржамаялъ магӀарул халкъалъул рухӀияб ва маданияб гӀумруялда жаниб цо бегьулеб бакӀ кквелин.

Аллагьасул Калима таржама гьабиялъул институт

Рут

Рутил хӀакъалъулъ тӀехь

Гьаб тӀехьалда жидер хӀакъалъулъ бицен гьабулел лъугьа-бахъинал ккана ГӀизраилалъул ракьалда къадизабазул нухмалъи бугеб заманалда; жеги ханзаби рукӀинчӀо ГӀизраилалда доб заманаялда. Пасалъи ва хъублъи-квешлъи дагь букӀинчӀо дол къояз.

Гьаниб бицунеб буго, ГӀизраилалъул гӀорхъода бугеб ракьалдаса гӀолохъанай могӀавияй Рутил хӀакъалъулъ гьайбатаб хабар. Жиндирго рос хведал къорол хутӀарай гьелъ, жиндирго якьад НогӀомиде божел цӀунула, гьелда цадахъ ГӀизраилалде уна ва ГӀизраилалъул Аллагьасде ракӀ-ракӀалъго иман лъола. Гьений гьей НогӀомил гӀагарав, кӀудияб къадру-къиматалъул чиясе росасе уна, гьелде тӀадеги, гьей яхъуна Давудил умумузул цояйлъун.

Гьаб тӀехьалда бицунеб буго, инсан кинаб миллаталъул я кьибилалъул вукӀаниги батӀалъи гьечӀого, цохӀо гьесул жиндирго ритӀухълъиялъ ва БетӀергьанасул амруялъе гьев мутӀигӀав вукӀиналъ лъолин Аллагьасги гьесда баркатин абун. МогӀавияй йикӀаниги (МогӀавиял ГӀизраилалъул тушбабилъун рикӀкӀунаан, ва къануналда рекъон, жугьутӀазе могӀавиялгун ригьин гьабизеги гьукъун букӀана), ракӀ-ракӀалъго Аллагьасде юссиндал, кӀудияб баркат лъуна Рутида ва Аллагьасул халкъалъул цояйлъун яхъана гьей. Аллагьас БогӀазидаса пайда босула, гьес НогӀомил балъ бецӀун босизе ва Рутги лъадилъун ячун, НогӀомил наслу тӀагӀине биччачӀого, гьелъие ирсилав гьавизе.

ЖугьутӀаз гьаб тӀехь цӀалула лъилъариялъул байрамалда, их ахиралде щолеб заманалда. Щайин абуни, гьаб тӀехьалда хъван ругел аслиял лъугьа-бахъинал ккана гьеб гӀужалда.

ТӀехьалда буго:

1. Эли-Малик хъизангун цадахъ МогӀавалде гочин (1:1-5).

2. НогӀоми Бетлегьемалде тӀад юссин (1:6-22).

3. Рут БогӀазил хурий хӀалтӀи (2:1-23).

4. Рут гьоцӀие БогӀазихъе ин (3:1-18).

5. БогӀазица Рут лъадилъун ячин (4:1-12).

6. Давудил умумузул рахас (4:13-22).

Рут

Рут

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

1

Эли-Малик хъизангун цадахъ МогӀавалде гочин

1^1Доб, къадизабазул[*] нухмалъиялда гъоркь ГӀизраил бугеб заманаялъ, гьениб ракъи ккана. Ва, Ягьудиялъул Бетлегьем абураб шагьаралдаса цо чи ана гочун, цадахъ ячун жиндирго лъадигун ва кӀиго васгун, МогӀавалъул авлахъалда гӀумру гьабизе. 2Гьев чиясда цӀар букӀана Эли-Малик, гьесул лъадуда цӀар букӀана НогӀоми, ва гьесул васазда цӀар букӀана МахӀлон ва Килеон. Гьел рукӀана Ягьудиялда бугеб Бетлегьемалдаса Эпратил къавмалъул чагӀи.

Гьел рачӀана МогӀавалъул ракьалде ва гьениб гӀумру гьабун чӀана. 3КватӀичӀого хвана Эли-Малик ва хутӀана НогӀоми жиндирго кӀиявго васгун. 4МогӀавалъул руччабазда гьоркьоса лъудби рачана гьез жидеего – цоялда цӀар Орпат, цогиялда цӀар Рут букӀана. АнцӀго сонгӀанасеб заман бана гьез гьеб бакӀалда. 5Амма хадур гьелъул кӀиявго вас хвана – МахӀлонги Килеонги, ва хутӀана гьей гӀадан жийго, росги хун, лъималги хун.

НогӀоми Бетлегьемалде тӀад юссин

6БетӀергьанасул рахӀму рещтӀун бугин Гьесул халкъалде ва кӀудияб рикъзи кьун бугин рагӀун, НогӀомил къасд ккана МогӀавалъул авлахъаздаса жиндирго ракьалде тӀад юссине. КӀияйго нусги яхъана гьелда цадахъ. 7Рахъана НогӀомиги кӀияйго нусги цадахъ гьеб бакӀалдаса къватӀире ва Ягьудиялде нух босана.

8НогӀомица нусаздехун юссун гьадинаб калам гьабуна: «Нуж тӀадрусса нужерго эбел-инсул рокъоре. БетӀергьанас льикӀабщинаб гьабеги нужее, нужеца нужер хварал росазе ва дие гьабураб гӀадин. 9БетӀергьанас кумек гьабеги нужее ва талихӀги кьеги цӀиял росабазул рокъоб».

Гьелъ гьезда убачалги гьарун къо-мех лъикӀ гьабулаго, гьел биччан гьаракьгун гӀодана 10ва гьез абуна: «Ниж дуда цадахъ рилълъина, дур халкъалда гьоркьор рукӀине». 11НогӀомица абуна: «ТӀадрусса, дир ясал. Щай нужее дида цадахъ рилълъун? Нужее росаллъун рахъине жеги васал гьаризе дир хӀалкӀвелищ? 12ТӀадрусса, дир ясал, нуж а. Росасе ине дунги гьанже херлъун йигелъул. Жеги хьул кватӀун гьечӀинги абун, жакъаго росасеги ун, къасиго дир ургьире васал ккезе рес букӀарабанигицин, – 13бегьилаанищ гьел кӀудиял гӀезегӀан нуж ралагьун чӀезе?[*] Бегьилищ нуж гьедин къороллъуда чӀезе, росасеги инчӀого? Бегьиларо, дир ясал. Дир къисмат гӀемерго кьогӀаб буго, нужеца дида цадахъ гьеб къулчӀизе ккеларо. БетӀергьанасул ццин рещтӀун буго дида тӀаде».

14ЦӀидасан риччан гьаркьалгун гӀодизе лъугьана гьел. Орпатица убачги гьабун, жиндирго якьадалъулгун къо-лъикӀ гьабуна, амма Рут гьелда аскӀоса ягъаричӀо. 15НогӀомица абуна: «Балагье, дур дандияй уней йиго тӀадюссун жиндирго халкъалъухъе ва жиндирго аллагьзабазухъе, мунги а долда цадахъ». 16Амма Рутица жаваб кьуна: «Мунги рехун тун дун хӀалицаго нахъе гъоге. Мун аралъуе дунги ина, мун чӀаралъуй дунги чӀела; дур халкъ букӀина дир халкълъун, дур Аллагь вукӀина дир Аллагьлъун. 17Мун хваралъуй дунги хвела, мун юкъаралъуй дунги юкъила. БетӀергьанасул ццин рещтӀаги дида тӀаде, дида тӀад къоно чӀвараб къоялъ гурони дица мун рехун тани»+. 18НогӀомида бичӀчӀана гьелда цадахъ йилълъине гьабураб Рутил хӀукму щулияб букӀин, ва токӀаб гьелъ гьелда тӀадюссиналъул цӀар бахъичӀо.

19Гьей кӀияйго гӀадан ана Бетлегьемалде щвезегӀан. Гьел шагьаралде жанире щварабго, гьениб кӀудияб багъа-бачари лъугьана. «Гьай гӀадан унгоги НогӀомийищ гъарин?!» – ан хӀикмалъун кӀалъалел рукӀана руччаби. 20НогӀомица гьезие жаваб кьун абуна: «Дида тӀокӀаб НогӀомиян (гьуинайин) абуге, Марайин (кьогӀайин) абе, щайгурелъул диде Къудратав Аллагьасул кӀудияб балагь рещтӀун бугелъул. 21Дун гьаниса ана бечедай гӀаданлъун, амма гьале БетӀергьанас чӀоёго тӀад юссинаюна. Щай нужеца дида НогӀомиян абулеб? БетӀергьанас дие тамихӀ гьабуна, Къудратав Аллагьас дида тӀаде балагь рещтӀинабуна».

22Гьедин юссана НогӀоми, цадахъ жиндирго нус Рут могӀавияйгун, МогӀавалъул ракьалдаса Бетлегьемалде. Гьеб букӀана пурчӀина лъилъизе байбихьулеб заман[*]+.

2

Рут БогӀазил хурий хӀалтӀи

2^1НогӀомил вукӀана росасул рахъалъан гӀагарав, гӀезегӀан къадру-къимат бугев, Эли-Маликилгун цо къавмалъул чи. Гьесда цӀар букӀана БогӀаз.

2[*]МогӀавияй Рутица абуна НогӀомида: «Бегьилищ дун хурзабахъе ине, дида гурхӀаразул хурзабахъа тӀор бищизе?» «А, дир яс», – илан абуна НогӀомица. 3Рут ана, ва лъилъарухъабазда хаду-хадуй йилълъун, гьезухъа гъоркьа хутӀараб тӀор бищизе жуяна. Гьеб хуралъул бетӀергьан ватана БогӀаз, Эли-Маликил агьлуялъул чи. 4Гьелде тӀадеги, гьеб къоялъ живго БогӀазги вачӀана гьениве Бетлегьемалдасан.

«БетӀергьанас кумек гьабеги!» – ян кӀалъана гьев лъилъарухъабазда.

«БетӀергьанасул баркат дудеги рещтӀаги!» – ян жаваб кьуна гьез гьесие.

5Жиндирго лъилъарухъабазе бетӀерлъи гьабизе тарав цо цеветеласда БогӀазица цӀехана: «Дой гӀолохъанай яс лъил кколей?» – ян. 6НогӀомида цадахъ МогӀавиязул ракьалдасан ячӀарай МогӀавияй йигин абун жаваб кьуна цеветелас. 7«Долъ дида цӀехана: „Бегьилищ дица лъилъарухъабазда хаду-хадуй йилълъун, гьезухъа гъоркь хутӀараб тӀор бищун, гьелъул диего гулал къазе?“ – ян. Радалго ячӀана дой, ва гьанжелъизегӀан, цодагьабго мехалъ гурони лъалхъичӀого, хӀалтӀулей йиго».

8Гьебмехалда БогӀаз кӀалъана Рутида: «Дир яс, гӀенекке дихъ. Мун тӀокӀай цогидал хурзабахъе унге тӀор бищизе, гьаниса киего унге мун, дир гьанир хӀалтӀулел ругел руччабазда цадахъ йикӀа. 9Лъилъарухъаби хӀалтӀулеб бакӀ бихьун, гьезда хадуй хьваде. Дица дир киналго хӀалтӀухъабазда лъазабун буго мун къварид гьаюгеян. Къечон, лъим гьекъезе бокьани, дир церетелаз цӀун лъун ругел гӀертӀазухъа гьекъе», – ян.

10ГӀодор накабиги чӀван къулана гьей гьесие ва абуна: «Щай дуца гьедигӀан дида цӀоб лъун дир тӀалаб-агъаз гьабулеб, дун къватӀисейлъидал?»+
11БогӀазица жаваб гьабун абуна: «Дида рагӀана дур рос хун хадуб дуца дурго якьадалъе гьабурабщинаб лъикӀлъиялъул хӀакъалъулъ, эбел-эменги, дурго ватӀанги рехун тун, мун чияр ракьалде гочарайлъи. 12Рази гьаеги мун БетӀергьанас, ГӀизраилил Аллагьас, дуца гьабураб лъикӀабщиналъухъ, дуца Гьесул цӀобалда мугъчӀван бугелъул»+. 13Гьелъ абуна: «БетӀерчӀахъад, хаду-хадубги дур гурхӀел-рахӀмуялде хьул буго дир. Дуца дун разилъизаюна, рекӀее хӀалхьи гьабуна, дур лагъцин дун гуреб мехалъ»+.

14Къаде квание заман щварабго БогӀазица абуна Рутида: «Гьание ячӀа, кӀалдиб жо лъе, гьаниб къанцӀадулъги ччун кванай дурго чадил мочӀу». Рут ячӀун лъилъарухъабазда аскӀой гӀодой чӀедал, гьес гьелъие бассараб ролъул чӀер кьуна. Гьелъ гӀорцӀизегӀан квана, жеги нахъеги хутӀана.

15Хадуй тӀадеги яхъун, жеги тӀор бакӀаризе лъугьана. БогӀазица жиндирго хӀалтӀухъабазда лъазабуна: «Биччанте долъ гулазда гьоркьосаги тӀор бищизе, вореги нужеца долъул ракӀ бакъвазабуге; 16гулал къалелъул, нужецагоги цо-цо квацӀи гъоркь те долъие, ва щибго гӀайибги чӀваге долда».

17Гьединаб хӀалалда маркӀачӀумех щвезегӀан бакӀарана Рутица пурчӀина. Лал тӀамун хадуб гьелъул бахъана гӀага-шагарго цо къали цӀураб жо[*]. 18Гьебги босун шагьаралде щвана ва гьалъул якьадалда бихьана гьалъ гӀезегӀан жо бакӀарун бугеблъи. Гьелда тӀадеги Рутица къватӀибе бахъун бачӀана ва якьадалъе кьуна къаде кванил тӀоклъун хутӀараб бутӀа.

19Якьадалъ гьалда цӀехана: «Киса жакъа дуца тӀор бакӀарараб? Мун кий йикӀарай хӀалтӀулей? Баркат лъеги жакъа гьадин дур тӀалаб гьабурав чиясда!»

Рутица жиндирго якьадалда бицана лъил бакӀалда йикӀараяли. Жий хӀалтӀулей йикӀараб хурул бетӀергьанасда цӀар БогӀаз бугилан бицана Рутица. 20«БетӀергьанас баркат лъегийин досда, чӀагоязеги хваразеги ритӀухъав вугелъул!» – ин абуна НогӀомица нусалда. НогӀомица тӀадеги жубана: «Дов чи нилъер гӀагарав чи ккола. Досда кӀола нилъее кумек гьабизе»[*].

21МогӀавияй Рутица абуна: «Жиндир хурзал ракӀарун лъугӀизегӀан жиндир хурзабахъ ва жиндир хӀалтӀухъабазда аскӀой йикӀайиланцин абуна дос дида». 22НогӀомица абуна жиндирго нус Рутида: «Досда цере хӀалтӀулел руччабазда цадахъ мун йикӀине йигеблъи лъикӀ буго, дир яс, ва гьедин бугони, лъицаго мун инжит-хӀакъир гьайизеги гьечӀо».

23Хурзабазухъа пурчӀина ва ролъ бакӀарун лъугӀизегӀан[*], БогӀазида цере хӀалтӀулел руччабазда аскӀой чӀун хӀалтӀана Рут, гьелъул чӀейги жиндирго якьадалъул бакӀалда букӀана.

3

Рут гьоцӀие БогӀазихъе ин

3^1Якьад НогӀомица гьелда абуна: «Мунго юссине цо рукъ-къай балагьун лъикӀ гурищ, дир яс, дуего санагӀат букӀине? 2Доле, мунгун цадахъ хӀалтӀулел рукӀарал лъилъарухъабазул бетӀергьанлъун кколев дов БогӀаз гуревищ нилъер гӀагарав чи? Къаси дос гьоцӀиб пурчӀинадул лал рехулеб буго. 3Гьанже дуца гьумер-кӀал ва черх чуре, гьуинаб махӀалъул нахги бахе ва бищун берцинаб ретӀелги ретӀе. Мун гьоцӀие а, амма дов квана-гьекъон лъугӀизегӀан досда йихьизе чӀоге. 4Дов кьижизе вегулеб бакӀ лъазабе, хадуй инеги ун, досул хӀатӀаздаса юргъан нахъе гьабе ва гьесул хӀатӀаахада ега; хадуб гьабизе кколеб дос бицина дуда», – ян.

5«Дуца абураб гьабила дица», – ян жаваб кьуна Рутица. 6Гьей гьоцӀие ана ва кинабго якьадалъ малъухъе гьабуна.

7БогӀаз гӀорцӀизегӀан кванана ва гьекъана, ва ракӀ разиго тӀорщалил гӀариялда нахъа кьижизе вегана. Гьавугьинго аскӀоеги ун, юргъанги тӀаде борхун, Рут гьесул хӀатӀаахада егана. 8Сордо бащалъараб мехалда гьев тӀуркӀун ворчӀана, хьибил сверизе лъугьиндал, жинда аскӀой чӀужугӀадан йикӀин бихьана.

9«Мун щий кколей?» – ян гьикъана гьес. «Дун йиго дур лагъ Рут, – ян жаваб кьуна гьелъ. – Мун гӀагарав чи вугелъул, дида тӀадеги дурго кваркьи баче дуца».

10«БетӀергьанас баркат лъеги дуда, дир яс» – ан жаваб кьуна гьес. «Дуца цебе гьабуралдасаги гьаб иш жеги къиматаб буго: мун гӀолохъанал васал ралагьизе лъугьинчӀелъул – я бечедал, я мискинал. 11Гьанже, дир яс, мун сункьаго хӀинкъуге. Дица кинабго гьабила дур гьариялда рекъон; гьаб шагьаралда киназдаго лъалелъул мун намус бацӀцӀадай гӀадан йикӀин+. 12Дун хӀакъикъаталдаги дур гӀагарав чи ккола, амма дидаса гӀагаравгийин вугев. 13Мун рогьинегӀан гьаний чӀа; радал, досие бокьани жиндирго ихтияралдаса пайда босизе, гьедин букӀине те. Амма дос инкар гьабуни, гьале, Жив хӀакъав БетӀергьанасул цӀар бахъун гьедула дун дуе, дица гьабила гьебмехалда дур тӀалаб. Кьижа, рогьине жеги гӀезегӀан мех бугин».

14РогьинегӀан гьей гьесул хӀатӀаахада кьижана ва хъахӀлъи балелде тӀаде яхъана. ЧӀужугӀадан гьоцӀие ячӀун йикӀин лъидаго лъачӀого лъикӀ букӀинилан пикру гьабуна БогӀазица. 15Гьес абуна: «Дуда тӀад ретӀун бугеб гӀаба босе гьанибе ва дида цебе ккве гьеб». Рутица гьедин гьабидал, анлъго роцен[*] пурчӀинадул бана гьелъул гӀабаялде тӀаде ва мугъалде бахинабизе гьелъие кумек гьабуна. Цинги шагьаралде нух босана гьес.

16Рут жиндирго якьадалъухъе тӀад юссиндал, НогӀомица цӀехана: «Щиб ккараб, дир яс?» – ин.

Рутица бицана кинабго БогӀазица гьабураб лъикӀлъи 17ва тӀаде жубана: «ЧӀоёго якьадалъухъе тӀадюссунгеянги абун, гьале гьаб анлъго роцен пурчӀинадул кьуна дос дие».

18НогӀомица абуна: «Гьанже, дир яс, мун балагьун чӀа, кватӀичӀого лъала дуда гьаб ишалъул ахир. Жакъаго гьалъул цо хӀасил ккечӀого досул ракӀ сасине гьечӀо» – ян.

4

БогӀазица Рут лъадилъун ячин

4^1[*]БогӀаз шагьаралъул кавабахъе щвана ва гьенив гӀодов чӀана. БогӀазица жиндир хӀакъалъулъ бицунеб букӀарав дов гӀагарав чи цевесан унев вихьидал, БогӀазица ахӀана: «Гьаниве вачӀа, дир вац, гӀодов чӀая цо!» АскӀове вачӀун гӀодов чӀана дов+.

2БогӀазица ахӀана шагьаралъул анцӀго кӀудияв чи ва гьезда абуна: «ГӀодор чӀа гьанир». Гьел гӀодор чӀана.

3Хадув гьав кӀалъана дов гӀагарав чиясда: «МогӀавиялдаса тӀадюссарай НогӀомица ракь бичулеб буго. Гьеб ккола нилъер гӀагарав чи Эли-Маликил балъ. 4Дица хӀисаб гьабуна гьеб иш дуда лъазабизе ккелин; бичун босе гьеб, гьал киналго гьанир гӀодор чӀун ругезда ва жамагӀаталъул кӀудиял чагӀазда цебе. Босулеб батани босе, босулареб батани, босулареблъи лъазабе дида. ТӀоцебесеб ихтияр дур бугелъул, дун дуда хадусев ккола», – ян.

«Дица бичун босила гьеб», – ин абуна дос.

5Цинги БогӀазица абуна: «Дуца гьеб ракь бичун босараб къоялъ, дуца ячине ккола хварасул йикӀарай лъади, къоролай могӀавияй Рутги. Гьелъие гьавурав васги гӀезавизе ккола гьеб ракь хварасул наслуялъе хутӀизе». 6Гьелда данде дов гӀагарлъиялъул чияс жаваб кьун абуна: «Гьедин батани, дида кӀоларо гьеб ракь бичун босизе, щайгурелъул дирго бугебги магӀишат биххула дир гьебмехалда. Дур букӀа абе ихтияр, дида кӀоларо гьеб босизе».

7Цебе заманаялда ГӀизраилалда букӀана гьадинаб гӀадат: цояс цоясухъе цо жо бецӀун босизе, ялъуни мулкалъул бетӀергьанлъи гьабизе жиндирго бугеб ихтияр кьолеб бугони, гьабураб къотӀи щула гьабизелъун, гьев чияс тӀаса бахъулаан жиндирго хьит ва гьеб кьолаан дов жиндица ихтияр тӀаде босулев чиясухъе. ГӀизраилалъул халкъалъул гӀадаталда рекъон гьедин тасдикъ гьабулаан къотӀи.

8ГӀагарлъиялъул чияс абуна БогӀазида: «Дуцаго босе», – ян. Ва гьес жиндирго хьит бахъун кьуна гьесухъе. 9Гьебмехалда БогӀазица кӀудиял чагӀазда ва кинабго жамагӀаталда рагӀизабун абуна: «Гьале нуж руго жакъа нугӀзаллъун: дица НогӀомихъа босулеб буго кинабго Эли-Маликил, Килеонил ва МахӀлонил букӀараб милк. 10Гьединго, МахӀлонида йикӀарай могӀавияй Рутги ячуней йиго дица лъадилъун, МахӀлонил букӀараб магӀишат гьелъул лъималазе ирсалъе щвезе ва гьесул агьлу тӀагӀинчӀого букӀине нилъер шагьаралда. Нуж киналго руго гьелъие нугӀзаллъун».

11Цинги, киналго шагьаралъул кавабахъ рукӀараз ва кӀудиял чагӀаз абуна: «У, ниж руго нугӀзаллъун! БетӀергьанас, жиндидасан ГӀизраилил халкъ бижарал Ракелги Леаги гӀадин гьаеги дур минаялъуе жание лъугьуней йигей дур лъади ва гӀемерал лъимал гьареги гьелъ дуе! Эфраталда къудрат цӀикӀкӀаги дур, Бетлегьемалда машгьурлъаги мун!+
12Биччанте гьелдалъун БетӀергьанас кьураб наслуялъ дур тухум, Тамарица Ягьудае гьавурав Парецил гӀадинаб букӀине»+.

Давудил умумузул рахас

13БогӀазица Рут лъадилъун ячана. Гьев гьелда аскӀов вегана, ва БетӀергьанас гьелъул ургьибе лъимер кьуна ва гьелъие вас гьавуна+. 14Руччабаз НогӀомида абулеб букӀана: «Рецц БетӀергьанасе! Гьес мун ирсилав камун течӀо. ГӀизраилалдаго цӀар рагӀарав вахъаги гьев вас! 15Гьес цӀигьабила дур гӀумру, ва херлъараб мехалъ дур тӀалабги гьабила. Мун йокьулей ва анкьго васасдасаги дуе лъикӀай дур нусалълъидал гьев гьавурав»+.

16НогӀомица кодове вачун хьихьана гьев вас. 17Мадугьалихъа руччабаз абулеб букӀана: «НогӀомие вас гьавуна», – ян. Гьез гьесда Овид абун цӀар лъуна. Гьев вахъана Давудил эмен Йишавил эменлъун.

18•Гьале Парецил наслуялъул рахас:

Парецие гьавуна ХӀецрон;+
19ХӀецроние гьавуна Рам;
Рамие гьавуна ГӀаминадав;
20ГӀаминадавие гьавуна НахӀшон;
НахӀшоние гьавуна Шалмон;
21Шалмоние гьавуна БогӀаз;
БогӀазие гьавуна Овид;
22Овидие гьавуна Йишав;
Йишавие гьавуна Давуд.

* 1:1 Доб заманалда ГӀизраилалда ханзабазул бакӀалда къадизаби рукӀана.

* 1:13 ЖугьутӀазул динияб къануналда рекъон, лъимерги нахъе течӀого пуланай гӀаданалъул рос хвани, гьей ячине кколаан хадусев вацас. Гьесдаса гьелъие гьавурав вас рикӀкӀунаан дов хварасул васлъун ва досул цӀарги кьолаан гьев васасе. Хварав чиясул цӀар ва наслу тӀагӀинчӀого букӀине ва гьесул мал-мулкги чияхъе ккечӀого букӀине гьабулаан гьеб.

* 1:22 Апрель-май моцӀ.

* 2:2 Мусал къануналда рекъон, жугьутӀаз хур-ах тӀубан рагӀа-ракьанде щун бакӀаризе бегьулароан. КъватӀиса рачӀаразул, къороллъуда хутӀаразул, бестӀалазул ва мискинзабазул ихтияр букӀана гъутбузда хутӀараб пихъ ва хурзабахъ лъилъарухъабазухъа гъоркьа хутӀараб бугӀа-ролъ жидеего бакӀаризе.

* 2:17 АнцӀила анлъго килогӀанасеб жо.

* 2:20 ЖугьутӀазул динияб гӀадаталда рекъон, «гӀагарав чи» абулеб рагӀул цоги хасаб магӀна букӀана. Росги хун, лъимерги нахъе течӀого васги хун, жийгоги херлъун цо пуланай гӀадан хутӀани, гьезул гӀагарлъиялъул бищун цевесев чиясда тӀадаб букӀана гьелъул тӀалаб-агъаз гьабизе. Гьединго гьес бецӀун босизе кколаан гьезул хутӀараб балъ ва гьелдаго цадахъ къороллъуда хутӀарай нусги ячине кколаан лъадилъун. Гьесда тӀадаб букӀана хварасул цӀар тӀагӀине биччачӀого, гьей гӀадамалъ гьавурав вас хварасул васлъун рикӀкӀун хьихьизе, ва тӀаде жиндирго рахъалдасаги жубан, доб тӀолабго бецӀун босараб балъ гьесие ирсалъе кьезе.

* 2:23 ПурчӀина ва ролъ хурзабахъа бакӀарулаан апрель моцӀрол ахиралдаса байбихьун, июнь моцӀрол авалалде щвезегӀан.

* 3:15 ГӀага-шагарго анлъго бетӀер гьабун цӀураб сахӀ = 25 кг.

* 4:1 Шагьаралъул кавабахъ букӀунаан доб заманалда ГӀизраилазул годекӀан.

+ 1:17 2 Пач. 15:21, 1 Пач. 3:17, 1 Пач. 25:22, 2 Пач. 19:13, 3 Пач. 2:23

+ 1:22 2 Пач. 21:9
+ 2:10 1 Пач. 25:23
+ 2:12 1 Пач. 24:20
+ 2:13 1 Пач. 1:18
+ 3:11 ГӀакъилал рагӀаби 31:10
+ 4:1 2 Пач. 15:2, 2 Пач. 18:4, 2 Пач. 19:8
+ 4:11 Байб. 29:31, Рут 1:2
+ 4:12 Байб. 38:27-29,
+ 4:13 Байб. 29:31
+ 4:15 1 Пач. 1:8
• 4:18 Мат. 1:3-6
+ 4:18 Байб. 38:29

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=AVR

Картаби (Юнус авараг, Рут, Эстер)

Картаби (Юнус авараг, Рут, Эстер)

1. Ассириялъул империя

2. Персиялъул империя

3. Рутил хӀакъалъулъ тӀехьалда рехсолел бакӀал

Картаби

Ассириялъул империя

Персиялъул империя

Рутил хӀакъалъулъ тӀехьалда рехсолел бакӀал

Table of Contents

- Юнус авараг, Рут, Эстер: Рут

- Юнус авараг, Рут, Эстер

- ЦеберагӀи

- Рут

- Рут

- 1
- 2
- 3
- 4

- Картаби (Юнус авараг, Рут, Эстер)

- Ассириялъул империя
- Персиялъул империя
- Рутил хӀакъалъулъ тӀехьалда рехсолел бакӀал